ภาพลวงตา   การรับรู้และความเชื่อ


"อรชุน คือผู้สามารถมองเห็นจักรวาลได้รอบทิศ
จากจุดยืนอยู่เพียงจุดเดียว
เห็นทั้งความเคลื่อนและความนิ่ง
อีกทั้งยังเห็นสิ่งปรารถนาจะเห็นในกาลข้างหน้าอีกด้วย"
-ภัควคีตา


เธอลองจ้องดูลายเส้นของภาพลวงตาเลื่องชื่อภาพนี้ดูสิ
เธอเห็นอะไรจากลายเส้นในภาพนี้

ภาพนี้เป็นภาพที่วาดเสร็จ ชัดเจน และไม่เปลี่ยนอีก  กระนั้นจิตของเราก็ยังสามารถจัดการให้ลายเส้นเหล่านี้ปรากฏความหมายออกมาได้   ความหมายที่จิตของเราให้กับรูปนี้จะเปลี่ยนแปลงเมื่อการรับรู้ของเราเปลี่ยน  เช่นเดียวกันกับเมื่อการรับรู้ของเราเปลี่ยน  คำพูดและอารมณ์ของเราก็จะเปลี่ยนตามไปด้วย

ถ้อยคำและตัวอักษรที่พิมพ์อยู่บนหนังสือเล่มนี้ก็เช่นกัน  มีความชัดเจน เสร็จสิ้น และคงที่  แต่เอาเข้าจริงผู้อ่านแต่ละคนก็ตีความตัวอักษรไปตามประสบการณ์เก่าและเงื่อนไขส่วนบุคคล   แต่ถ้าคุณเกิดมีประสบการณ์ใหม่เกิดขึ้นมา ความหมายที่คุณให้ไว้กับข้อความและอักษรก็อาจจะเปลี่ยนแปลงไปได้ และในเวลาเดียวกันอารมณ์และท่าทีของคุณก็จะเปลี่ยนตามไปด้วย    คุณไม่อยากจะเปลี่ยนความกลัวให้เป็นความกล้าหรอกหรือ  อยากจะเปลี่ยนความโกรธให้กลายเป็นความสงบสันติภายในหรือเปล่า  อยากจะรู้สึกเห็นพ้องได้จากความเชื่อมั่นในตัวเองอย่างลึกซึ้งไหม    แล้วคุณไม่อยากจะเรียนรู้ที่จะเปลี่ยนรูปแบบการรับรู้ เปลี่ยนวิธีการใช้ภาษา เปลี่ยนถ้อยคำ เปลี่ยนท่าทีและท่าทางเพื่อให้ความสัมพันธ์ของคุณอบอุ่น มีความสงบสุข และเกื้อกูลกันตลอดไปหรอกหรือ

โปรดอ่านต่อ

โลกทั้งใบของเราก็เปรียบได้กับการมองดูภาพลวงตา  แม้ว่าประสาทสัมผัสรับรู้ของเราจะชัดเจน  เสร็จสิ้น และคงที่  แต่จิตของเราได้หั่นการรับรู้นั้นออกเป็นชิ้นๆแล้วตั้งชืิ่อและให้ความหมายกับชิ้นส่วนเหล่านั้น  บางครั้งเราก็ให้ความหมายคล้ายกัน  เช่นเมื่อเราเห็นดอกดาวเรือง เราจะสรุปพ้องกันว่าเป็นดอกไม้สีเหลือง

แต่บางครั้ง เราหั่นการรับรู้และให้ความหมายแตกต่างกัน   เช่น  จอห์นมองเห็นหญิงสาวที่เดินผ่านไปเป็นหญิงสาวที่น่ารักมีเสน่ห์ยวนใจ  ส่วนภรรยาของจอห์นมองหญิงสาวคนนี้ว่าเป็นหญิงยั่วสวาทเที่ยวหว่านเสน่ห์ไม่เลือกที่  ใครเป็นฝ่ายถูกระหว่างจอห์นและภรรยา

ชาวพุทธพูดถึงการมองทะลุผ่านม่านคลุมของภาพลวงตา  เมื่อเรามองผ่านมายาภาพได้ เราก็จะตระหนักรู้ตัวทันว่าจิตของเรากำลังหั่นและแปรรูปข้อมูลการรับรู้ออกเป็นชิ้นเป็นเสี่ยงอยู่  และเมื่อเรามีสติรู้ทัน จิตก็ตระหนักได้ทันเช่นกันว่า เรามีอำนาจที่จะเลือกหั่นและแปรรูปภาพการรับรู้นั้นให้ออกมามีรูปร่างหน้าตาอย่างไร

เธอเห็นอะไรในภาพลายเส้นข้างบนนี้   เธอเห็นหญิงแก่น่าเกลียดหรือเห็นหญิงสาวแสนสวย   แล้วเธอชอบที่จะเห็นภาพไหนมากกว่ากัน ?